یادآوری دوباره تکالیف صداوسیما به پیمان جبلی/ شائبه استفاده از ظرفیت «رسانه ملی» برای تکمیل اقدامات جبهه پایداری
نرگس کیانی: «صداوسیما بهعنوان «رسانه ملی» همه تلاش خود را برای رقابتیکردن فضای انتخابات و ایجاد شور و نشاط در جامعه به کار گرفت و پس از این نیز آماده همکاری با جنابعالی و دولت محترمتان در راستای خدمت به ملت ایران است.» این بخشی از اظهارات پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیماست. اظهاراتی که ۱۹ تیر ۱۴۰۳ در ملاقات با مسعود پزشکیان برای تبریک انتخاب او بهعنوان رئیس دولت چهاردهم بر زبان آورد. با این حال، اعلام آمادگی صداوسیما برای «همکاری با رئیسجمهور و دولت در راستای خدمت به ملت ایران» در عمل بهگونهای متفاوت بروز کرد. چنان متفاوت که سرانجام ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، مسعود پزشکیان را ناگزیر از یادآوری این نکته به پیمان جبلی ساخت که «صداوسیما حق ندارد با تحلیلهای یکجانبه و غیرمستند، به تشویش افکار عمومی و سیاهنمایی نسبت به عملکرد دولت بپردازد.» این یادآوری در فاصله تیر ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۵، چندین بار از زبان رئیسجمهور و سایر اعضای هیات دولت چهاردهم به طرق دیگر شنیده شده است. هرچند «غیرمنصفانه» خواندن و «وقعی نگذاشتن» صداوسیما به آن، مشخصترین واکنشی است که از سوی این رسانه دیده میشود.
نخستین تنشها در پی یادآوری وظایف
سابقه یادآوری «حقوق و تکالیف» به دستاندرکاران صداوسیما از سوی مسعود پزشکیان به پیش از نشستن او در جایگاه رئیس قوه مجریه برمیگردد؛ به دوران نامزدیاش برای انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم. ۳۰ خرداد ۱۴۰۳، پزشکیان در میزگرد فرهنگی شبکه دو از لزوم زمینهسازی مشارکت اقلیتهای قومی در پستهای مدیریتی میگفت که با اظهارنظر محمدجعفر خسروی، مجری برنامه مواجه شد. اظهارنظری که پزشکیان را ناگزیر از یادآوری تکالیف خسروی در مقام مجری به او کرد. این یادآوری، بعدتر دلیل آنچه برخی منتقدان «تسویهحساب و انتقامگیری مجری» در برنامه «به اضافه یک» نامیدند تلقی شد. در این برنامه، آنچه مهدی گلستانی؛ دانشجوی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تهران گفت با تفسیر خسروی از «رویمان نمیشود» با عبارت «شرمتان میآید؟» شکل تندتری به خود گرفت. (مهدی گلستانی: رویمان نمیشود بگوییم این شخص رئیسجمهور ماست! میگوید ما با آمریکا برادریم؛ بابت این حرف از ملتهای عرب زبان عذرخواهی میکنیم. شبکه سه- ۲۸ شهریور ۱۴۰۳).
پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما ۱۵ آبان ۱۴۰۳ در گفتوگو با مهر مدعی شد: «روابط بسیار خوبی بین صداوسیما و دولت چهاردهم برقرار است و اعضای دولت باور دارند رسانه ملی میتواند به آنها کمک کند.» با این حال آنچه در عمل دیده میشود موید حرفهای او نیست. تا جایی که انتقادات دولت چهاردهم از صداوسیما بعضا با برگرداندن توپ به زمین دولت همراه بوده است؛ ازجمله در مورد توئیت مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر ریاستجمهوری. او ۲۶ آبان ۱۴۰۳ در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «رسانه ملی خبر دیدار رئیسجمهور با استاد محمدعلی موحد از مفاخر ارزشمند فرهنگ و ادب را در همه بخشهای خبری سانسور میکند و تازه انتظار مرجعیت رسانهای دارد. مرحبا به این سلیقه!» حسین قرایی، مدیرکل روابط عمومی سازمان صداوسیما اما «ناهماهنگی در تیم رسانهای ریاستجمهوری را علت آشفتگی در پخش خبر دیدار رییسجمهور با محمدعلی موحد قلمداد کرد.» توئیت عبدالناصر همتی، وزیر وقت اقتصاد و دارایی؛ «هجمهها برای تخریب و تداوم بیاخلاقی در برنامه «سلام، صبح بخیر»، باعث نمیشود که از جنگ اقتصادی ترامپ غافل شویم» (سوم اسفند ۱۴۰۳) شاهد مثال دیگری برای نقض ادعای «روابط بسیار خوب صداوسیما و دولت چهاردهم» بود. آنچه در روزهای پایانی سال ۱۴۰۳ در برنامه «سلام صبح به خیر» با اجرای مبینا نصیری و حامد سلطانی گذشت بیش از «انشاالله» گفتنهای آنها برای استیضاح همتی بود و کار تا آنجا پیش رفت که صحبت از استیضاح وزیر نیرو در صورت تداوم خاموشیها هم پیش آمد.
شائبه کارشکنی به اسم همکاری
ادعای «روابط بسیار خوب صداوسیما با دولت چهاردهم» در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز به کرات زیر سوال رفت. تا جایی که از گفتوگوی مسعود پزشکیان با مجری تلویزیون اردبیل در پایان سفر به این استان (۲۲ شهریور ۱۴۰۴) بیش از هر چیز کنایه او به صداوسیما مورد توجه قرار گرفت. جایی که مجریگفت: «مسؤولان استانی استحضار دارند که صداوسیما در کنار قوای سهگانه استان و نیروهای مسلح قرار دارد.» و پزشکیان با کنایه این گونه واکنش نشان داد: «اینجا شاید اما در مملکت گاهی.» مجری دوباره گفت: «انصافاً رسانه ملی در خدمت قوای سهگانه است» و رئیسجمهور پاسخ داد: «انشاءالله. ما نیز دعا میکنیم که این گونه شکل گیرد.» این مکالمه نشان میداد که پزشکیان اگرچه به وضوح بر زبان نمیآورد اما صداوسیما را همراه دولت نمیبیند. این عدم همراهی بعدتر با وضوح بیشتری از زبان رئیس دولت چهاردهم شنیده شد: «میگوییم توسعه تهران منطق ندارد، بعد در صداوسیما چند نفر به اسم کارشناس آوردهاند و میگویند این همه جا، اینها بلد نیستند خانه بسازند! سوال اینجاست که آیا توسعه تهران درست است؟» این بخشی از انتقادات مسعود پزشکیان در نشست با فرهیختگان، فعالان اجتماعی و فرهنگی آذربایجان غربی (۱ آبان ۱۴۰۴) بود.
اگرچه پیمان جبلی در جلسه یکصدوسیونهم هیات دولت (۳ دی ۱۴۰۴) ضرورت «ایجاد فضایی منصفانه برای نقد و تبیین عملکردها در صداوسیما» را پذیرفت و از برخوردهای پیش آمده ابراز تاسف کرد اما آنچه در عمل رخ داد نشانی از تغییر رویکرد نداشت. همین، مسعود پزشکیان را ناگزیر کرد در همایش ملی جایگاه شوراهای اسلامی و مشارکت مردم در قانون اساسی ( ۱۶ دی ۱۴۰۴) اینگونه بگوید: «مدتی پیش خانمی در صداوسیما میگفت «اگر شما نمیتوانید، کنار بروید تا ما درستش کنیم». من کاملاً صریح میگویم: هر کسی که ادعا دارد میتواند گرهی از کار مردم باز کند، بسمالله؛ ما آمادهایم. این را هم در مجلس گفتهام و هم اینجا تکرار میکنم: ما آمادهایم محل، پروژه و اختیار را بدهیم تا بیایید و کار را درست کنید.» قطع پخش «مراسم بهرهبرداری ۷۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در سراسر کشور با حضور مسعود پزشکیان» از شبکه خبر۲ (۲۰ بهمن ۱۴۰۴) در پی انتقاد رئیسجمهور از این شبکه شاید پررنگترین نشان از منازعه میان صداوسیما و دولت چهاردهم بود. دو روز بعد از آن، صداوسیما بخشهایی از سخنرانی رئیسجمهور را در ۲۲ بهمن که به اعتراضات دی ۱۴۰۴ مربوط بود در بخشهای خبری خود انعکاس نداد و در ادامه نشست رئیسجمهور با خانوادههای جانباختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در سفر به استان گلستان در بخشهای خبری صداوسیما سانسور شد. بخش خبری ۲۰:۳۰ با تحریفی عجیب عنوان این دیدار آن را دیدار با خانوادهای شهدا و ایثارگران استان نامید.
مسعود پزشکیان پاسخ به کنایه مجری صداوسیما را بار دیگر در جمع مدیران این سازمان (۵ خرداد ۱۴۰۵) تکرار کرد و گفت: «من بسیار اجتناب میکنم از این که حرفی، خدایی ناکرده خلاف جهت رهبری باشد. چراکه مصیبتی بزرگ است. ضمن این که اجتناب میکنم از این که حرفی بزنم که که میان ما و شما و مجلس و… اختلافی به وجود بیاید که بگویند اینها با هم اختلاف دارند…» با این حال، آنچه در صداوسیما میگذرد ظاهرا برای دولت چهاردهم آزاردهندهتر از آن است که از نظر رئیس دولت چهاردهم قابل چشمپوشی باشد و همین، موجب تازهترین انتقادِ تا امروز بیپاسخ او (۷ خرداد ۱۴۰۵) از این سازمان شده است. این که «برخی کارشناسان در صداوسیما سخنانی مطرح میکنند که با واقعیتهای جاری کشور و روندهای موجود فاصله جدی دارد» بیش از هر چیز موجب تقویت این شائبه است که استفاده از ظرفیتهای صداوسیما به عنوان تکمیلکننده اقدامات جبهه پایداری، کماکان ادامه دارد.
۵۹۲۴۲
